Dertig jaar geleden werden kleurentelevisies met CRT-schermen beschouwd als geavanceerde technologie. Tegenwoordig worden CRT-tv’s niet meer geproduceerd: ze zijn verouderd en werden eerst vervangen door plasma-tv’s, die ook verouderd raakten, en daarna door projectietv’s, die ook niet meer worden gemaakt.
Tegenwoordig kiezen consumenten voornamelijk tussen LED- en OLED-schermen, die elk hun eigen voordelen hebben. Laser-tv’s worden ook geproduceerd, maar ze nemen slechts een zeer klein marktaandeel in.
Kenmerken van LED-tv’s
Moderne LED-tv’s zijn gebaseerd op LCD-panelen met LED-achtergrondverlichting, die de oudere en minder efficiënte CCFL-lampen heeft vervangen. LED’s leveren licht dat door cellen met vloeibare kristallen in de drie primaire kleuren rood, groen en blauw gaat.
Wanneer spanning wordt aangelegd, veranderen de vloeibare kristallen van positie. Deze verandering beïnvloedt de polarisatie van het licht dat erdoorheen gaat, waardoor verschillende hoeveelheden licht kunnen passeren. Hierdoor ontstaat er een beeld op het scherm.
LED-tv’s bieden een scherp en gedetailleerd beeld, maar hebben beperkingen op het gebied van contrast en zwartweergave. Omdat de achtergrondverlichting altijd aan is, kan licht rond de pixels lekken, waardoor perfect zwart niet mogelijk is.
De volgende generatie LED-tv’s waren de QLED-tv’s. QLED is in feite een marketingterm die verbeterde LED-panelen beschrijft. Deze tv’s gebruiken zuiverder pixelmaterialen om de beeldkwaliteit te verbeteren, hoewel de basistechnologie hetzelfde blijft als bij standaard LED-tv’s.
Fabrikanten blijven experimenteren met verschillende soorten achtergrondverlichting – Edge LED, Direct LED, Mini LED en Micro LED. Grote bedrijven zoals LG en Samsung zien traditionele LED-schermen echter niet als veelbelovend op lange termijn en hebben hun LCD-fabrieken verkocht aan Chinese bedrijven.
Kenmerken van OLED-tv’s
De OLED-technologie (organic light-emitting diode) werkt anders. Elke pixel straalt zijn eigen licht uit, waardoor extra achtergrondverlichting overbodig wordt. Omdat elke pixel volledig kan worden uitgeschakeld, bieden OLED-tv’s perfect zwart, uitzonderlijk contrast en nauwkeurige kleurweergave.
OLED-panelen zijn dunner en lichter dan LED-panelen en bieden superieure beeldkwaliteit. Ze kunnen echter gevoelig zijn voor inbranding bij langdurig gebruik op hoge helderheid met statische inhoud.
Aanvankelijk gebruikten OLED-panelen gekleurde organische materialen voor de rode, groene en blauwe pixels. Deze materialen degradeerden met verschillende snelheden, wat leidde tot ongelijkmatige slijtage en een kortere levensduur van het paneel. Ondanks dit probleem investeerden LG en Samsung in de productie van OLED.
In 2013 introduceerde Samsung zijn eerste grote OLED-tv, het S9-model, maar dit model was een commercieel fiasco. Als gevolg daarvan stopte Samsung tijdelijk met de ontwikkeling van OLED. LG zette het werk aan de technologie voort en bracht in 2016 zijn eerste OLED-tv uit.
Om het risico op inbranding te verminderen, ontwikkelde LG WRGB-panelen, die een witte subpixel bevatten die de belasting van de gekleurde pixels vermindert. Een andere verbetering die de helderheid aanzienlijk verhoogde, was het gebruik van microlensstructuren die het interne licht naar buiten richten. Deze verbeterde panelen kregen de aanduiding Evo.
Later keerde Samsung terug op de OLED-markt met een andere aanpak. Hun panelen gebruiken grotere RGB-pixels met organische diodes die specifieke kleuren uitstralen, aangevuld met kleurfilters om het basisspectrum te vormen.
OLED wordt verwacht de komende jaren de dominante technologie te blijven in de tv-productie. Tegelijkertijd zijn de productiekosten van OLED de afgelopen jaren aanzienlijk gedaald, waardoor deze tv’s steeds aantrekkelijker worden voor consumenten.
Welke tv is beter om te kiezen — OLED of LED?
Zonder twijfel behoort de toekomst toe aan OLED. Ondanks opvallende namen zoals QLED en Micro LED heeft de LED-technologie zijn potentieel vrijwel uitgeput. Zelfs met een grootschalige campagne om Micro LED in 2026 te promoten door Chinese fabrikanten, heeft de technologie zelf een aantal technische beperkingen die voorkomen dat LED het niveau van OLED bereikt. De belangrijkste reden is het ontbreken van echt zwart.
Bij OLED-panelen zijn veel van de inbrandingproblemen van eerdere versies opgelost. Fabrikanten hebben onderhoudssystemen voor OLED-panelen geïmplementeerd – programma’s die de werking van pixels controleren. Wanneer een dergelijk programma wordt uitgevoerd, analyseert het het huidige energieverbruik van de pixels en past het aan. Dit verwijdert restbeelden en verlengt de levensduur van het paneel.
Hieronder in de tabel kunt u de gedetailleerde verschillen tussen de tv’s zien.
| Criteria | LED-tv’s | OLED-tv’s |
|---|---|---|
| Kleuraccuratesse | Hoge kwaliteit, maar minder realistisch dan OLED. | Grotere kleurbereik met natuurlijker en levendiger kleuren. |
| Contrast | Beperkt door de achtergrondverlichting van het LCD-paneel. | Perfect zwart door pixel-niveau lichtregeling. |
| Helderheid | Hoge helderheid over het hele scherm, ideaal voor lichte kamers. | Uitstekende lokale helderheid, maar zwakker voor volledige schermhelderheid. |
| Resolutie | Tot 3840×2160 (4K), hetzelfde als OLED. | Tot 3840×2160 (4K), hetzelfde als LED. |
| Reactietijd | Snel, maar langzamer dan OLED. | Extreem snel, elimineert bewegingsonscherpte en artefacten. |
| Energieverbruik | Meer energie-efficiënt (vooral bij randverlichte modellen). | Verbruikt meer energie, vooral bij hoge helderheid. |
| Dikte | Dikker door de achtergrondverlichting. | Ultra-dun en licht door het ontbreken van achtergrondverlichting. |
| Prijs | Meer betaalbaar, geschikt voor de meeste consumenten. | Duurder, gericht op het premium segment. |
